សមាគមស្តុភារកម្មកម្ពុជា(CLA) សហការជាមួយសហព័ន្ធម្រេច និងគ្រឿងទេសកម្ពុជាកម្មវិធីជំនួបពិភាក្សាស្តីពីនីតិវិធីនាំចេញនាំចូលទំនិញកសិកម្ម កិច្ចសម្របសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម និងឱកាសទីផ្សាររបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធ នៅថ្ងៃទី ២៩ ខែមិថុន ឆ្នាំ២០២២នេះ។រូបភាព៖ ធូ វិរៈ​

អ្នក​ក្នុង​វិស័យ​ភស្តុភារកម្ម ​កត់សម្គាល់ថា វិស័យ​ដឹកជញ្ជូន​និង​ឡូជីស្ទិក​បាន​ដើរតួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់នៅ​​ក្នុង​ខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ទំនិញ​ទៅកាន់ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​ចាប់តាំងពី​អ្នក​ផលិត​រហូត​ដល់អ្នក​ទទួលទាន​។​ទន្ទឹមនឹងនេះ​ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​បាន​កែទម្រង់សេវាកម្ម​សាធារណៈ​ជាច្រើន ​ដើម្បីសម្របសម្រួលដល់ការនាំចេញ​នាំ​ចូល​ផលិតផល​កសិកម្ម​ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ​។​

ការលើកឡើងនេះត្រូវបានធ្វើ​ឡើង​នៅក្នុង​កម្មវិធី​ជំនួប​ពិភាក្សា​ស្តីពី​នីតិវិធីនាំចេញនាំចូល​ទំនិញ​កសិកម្ម កិច្ចសម្របសម្រួល​ពាណិជ្ជកម្ម​ និងឱកាស​ទីផ្សារ​របស់​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ នៅ​ថ្ងៃទី ២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២នេះ​។

កម្ម​វិធី​នេះរៀប​ចំ​ដោយ​សមាគមភ​ស្តុភារកម្មកម្ពុជា​(CLA) សហការជាមួយ​សហព័ន្ធម្រេច និងគ្រឿងទេសកម្ពុជា (ស.ម.ទ.ក) ក្នុងគោលបំណងដើម្បី​គាំទ្រ​និងជំរុញ​លើកទឹកចិត្ត​ដល់វិស័យ​កសិកម្ម​ដើម្បី​ធ្វើយ៉ាង​ឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធ​ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​ថ្មី​បន្ថែមទៀត​ ពិសេស ដើម្បី​យល់ដឹង​ឲ្យកាន់​តែច្បាស់​អំពីនីតិវិធី​ផ្សេង​ៗទាក់ទងនឹងការនាំចេញ​នាំចូល​ក្នុង​វិស័យ​ភស្តុភារកម្ម​នៅកម្ពុជា​។​

លោក ស៊ិន ចន្ទី ប្រធាន​សមាគមភស្តុភារកម្ម​កម្ពុជា​។រូបភាព៖ ធូ វិរៈ

លោក ស៊ិន ចន្ទី ប្រធាន​សមាគមភស្តុភារកម្ម​កម្ពុជា​ បា​ន​ថ្លែងក្នុង​កម្ម​វិធីនេះថា​ វិស័យ​ដឹកជញ្ជូន​និង​ឡូជីស្ទីក​បាន​ដើរតួនាទី​យ៉ាង​សំខខាន់​ក្នុងការ​សម្របសម្រួល​ដល់​ការ​នាំចេញ​ទំនិញ​ ពិសេស​ផលិតផល​កសិកម្ម​នៅ​កាន់ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ​។

លោក​ថ្លែងដូច្នេះថា៖«យើង​ក៏កំពុង​យកចិត្តទុកដាក់​លើការពង្រឹង​ចំណេះដឹង​ធនធានមនុស្សក្នុង​វិស័យ​ភស្តុភារកម្ម​នៅកម្ពុជា​។កម្ម​វិធីជួបជុំ​នេះ​នឹង​ផ្តល់​ឱកាសឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ដឹក​ជញ្ជូននិង​ឡូជីស្ទិក​អាច​​ចោទសួរអំពីចម្ងល់​ ឬសំណូមពរ​ លើនីតិវិធី​នាំចេញ​ផលិតផល​កសិកម្ម​ទៅកាន់ទីផ្សារ​អន្តរជាតិដល់​ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ​​»។

លោកសម្គាល់ថា សព្វ​ថ្ងៃ រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​យកចិត្តទុកដាក់​លើ​ការលើក​កម្ពស់​វិស័យ​ដឹកជញ្ជូន​​និងឡូជីស្ទិក​នៅកម្ពុជា​ដើម្បីធ្វើ​ឲ្យតម្លៃ​ដើម​ទាប​ក្នុងការ​ប្រកួតប្រជែង​ជាមួយ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ ប៉ុន្តែ​វិស័យ​នេះ​ក៏កំពុង​កង្វះ​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់ ដើម្បី​គាំពារឲ្យ​រឹងមាំ​ ក៏ដូចជា កង្វះ​ធនធានមនុស្ស កង្វះ​ការផ្គត់ផ្គង់និង​ផ្តល់សេវាកម្ម​​​  ព្រមទាំង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដឹកជញ្ជូន ផងដែរ។

លោក​ថ្លែងទៀតថា៖«ឥឡូវនេះ  រាជរដ្ឋាភិបាល​ ក៏ដូចជា យើង​ទាំងអស់គ្នា​កំពុង​យកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យ​ឡូជីស្ទិក​គឺ​ជាការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម​ទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។​វិស័យ​​ឡូជីស្ទិក​មាន​ទាក់ទងនឹង​ការ​ដឹកជញ្ជូន​ ផ្គត់ផ្គង់ ជាដើម ដើម្បី​ធ្វើយ៉ាង​ណាផលិតផលពី​អ្នកផលិតរហូតដល់​អ្នកទទួលទាន​ ដូច្នេះ គ្មាន​ពាណិជ្ជកម្មណា ឬ​សេដ្ឋកិច្ចណា​ មិនមានឡូជីស្ទិកក្នុង​នោះទេ​»។

កញ្ញា ស៊ឹង សុផា អនុប្រធាន​សហព័ន្ធ​ម្រេច​និងគ្រឿងទេសកម្ពុជា។រូបភាព៖ ធូ វិរៈ

កញ្ញា ស៊ឹង សុផា អនុប្រធាន​សហព័ន្ធ​ម្រេច​និងគ្រឿងទេសកម្ពុជា​ ថ្លែងក្នុងកម្មវីធីនេះថា​កម្ពុជា​គឺជាប្រទេស​មួយបាន​​ផលិតម្រេចជាប់ដំណាច់ថ្នាក់លេខ៤លើពិពភលោក​ ដូច្នេះ វិស័យ​ម្រេច​ ពិតជាមានសារសំខាន់ណាស់​សម្រាប់ការនាំចេញ។​

កញ្ញា​ សុផា ថ្លែងដូច្នេះថា៖​«​ផលិតផល​ម្រេចគឺជាផលិតផលមួយ​ដែល​មិនសូវ​មានភាព​ស្មុកស្មាញសម្រាប់ការនាំចេញ​ដោយសារ​វវាផលិតផលសម្ងួតមានន័យ​ថា​យើង​អាច​ជួប​បញ្ហាតិចជាង​ផលិតផល​កសិកម្ម​ផ្សេងទៀត​​ ហើយ​កសិករ​អាចរក្សាទុក​បាន​យូ​ក្នុង​សីតុហភាព​ធម្មតា​រហូតដល់​រយៈ៥ឆ្នាំ​ដោយមិន​ខូចគុណភាព ប្រសិន​បើ​គាត់មិនទាន់ចង់លក់​​»។

កញ្ញា សុផា បន្តថា នៅកក្នុង​ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជា​បាននាំចេញ​ម្រេចGI និងម្រេចធម្មតាចំនួន ៣ ២៧០ តោន។​ទីផ្សារ​ម្រេច​ធំជាងគេសម្រាប់កម្ពុជាគឺវៀតណាម​ ថៃ អាល្លឺម៉ង ជប៉ុន និង​អឺរ៉ុប​។

កញ្ញាថ្លែងទៀតថា៖«តម្រូវការ​ប្រើប្រាស់ម្រេច​ស្រុក​យើង​មានត្រឹម​១០%​ប៉ុណ្ណោះនៃទិន្ន​ផល​សរុប​ ដោយ​សារប្រជាជន​ខ្មែរ​មិនសូវ​ប្រើ​ប្រាស់ម្រេចទេគាត់ចូល​ចិត្ត​ប្រើម្ទេស​ច្រើន​ជាង​។ប៉ុន្តែ​យើង​ឃើញ​ថា​ក្នុង​រយៈពេលកន្លងមក​នេះ មានការប្រើប្រាស់​ម្រេច​ច្រើន​ ព្រោះ​យើង​មានប្រភពផលិតផល​​ជាក់លាក់»។

តំណាងមកពីក្រុមហ៊ុន​ដឹកជញ្ជូន​មក​ចូលរួម​កម្មវិធីនេះកាលពី​ថ្ងៃពុធ។រូបភាព៖ ធូវិរៈ

លោក នួន សុផល អនុប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​នាំចេញនាំចូលនៃ​​ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម​ បាន​ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីនេះថា ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​បាន​ផ្តល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងជិតស្និត​ជាមួយសមាគមភស្តុភារកម្ម​កម្ពុជា​ក្នុងការ​ជួយកសាង​សេដ្ឋកិច្ច និងការប្រកួតប្រជែង​របស់កម្ពុជា​ក្នុងវិស័យ​ភស្តុភារកម្ម​។

លោក​ថ្លែងថា៖«ក្រសួង​បានធ្វើ​ប្រតិភូកម្ម​ក្នុងការចេញ​វិញ្ញាបនបត្រ​បញ្ជាក់ដើម​កំណើត​ទម្រង់ឌី(CO/D)​សម្រាប់ទំនិញ​កសិផល​នៅតាម​គ្រប់មន្ទីរពាណិជ្ជកម្មជាប់ព្រំដែន​។ក្រសួងមិនតម្រូវ​ឲ្យបង់ថ្លៃសេវា​នៃការនាំចេញ​ផលិតផល​កសិកម្ម​ ដូចជា អង្ករ ដំឡូងមី ពោត ល្ង បន្លែ ស្វាយ និង​ផ្លែឈើ​ផ្សេងៗទៀត»។

លោក​ថ្លែងទៀតថា ទន្ទឹម​នឹង​នេះ ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​កំពុង​បន្តធ្វើ​កំណែទម្រង់គុណភាព​សេវាសាធារណៈ​មួយចំនួន​ដើម្បី​ផ្តល់ភាព​ងាយស្រួល​ល្អប្រសើរ​ជាងមុន​ មានតម្លាភាព​ និង​ប្រសិទ្ធភាព​បន្ថែមទៀត ដោយ​បាន​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព​ប្រព័ន្ធ​ស្វ័យប្រវត្តិកម្មស្របតាម​យុទ្ធសាស្រ្ត​និងកម្មវិធីស្តារ​និង​ជំរុញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា​។

លោក​និយាយថា៖«ក្រសួង​នេះ​បាន​ដាក់ឲ្យអនុវត្តប្រព័ន្ធ​ស្វ័យបញ្ជាក់ដើម​កំណើត​ទំនិញ​ទូទាំង​អាស៊ាន​ ដើម្បីសម្រលដល់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម​ក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ក្រសួងក៏​បានចូលរួម​អនុវត្ត​ប្រព័ន្ធ​បញ្ជរតែមួយ​ជាតិ​សម្រាប់ចេញ​អាជ្ញា​បណ្ណនាំចេញនាំចូល​តាម​បញ្ជរតែមួយ​ជាតិ​ ហើយ​បានភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ​ស្វ័យ​ប្រវត្តិកម្ម​វិញ្ញាបនបត្រ​បញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ​ទម្រង់ D ទៅក្នុងប្រព័ន្ធ​បញ្ជរតែមួយជាតិ និង​ភ្ជាប់ទៅបញ្ជរប្រទេសអាស៊ាន ជាដើម​​»។

តំណាង​មកពីក្រុមហ៊ុន​ដឹកជញ្ជូន និង​មន្រ្តី​តំណាងមកពីកក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម ក្រសួង​កសិកម្ម និង​មន្រ្តី​ពន្ធគយ​ ចូលរួម​សរុបប្រហែលជិត​១០០នាក់។រូបភាព៖ ធូ វិរៈ

ថ្លែងក្នុង​កម្មវិធីនេះ លោក ស្រ៊ុន សុខុម អក្គនាយករងនៃអគ្គនាយក​ដ្ឋាន​កសិកម្ម​នៃក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ​ថា ការនាំចេញ​ផលិតផល​​កសិកម្ម​របស់​កម្ពុជា​ បាន​កើន​ឡើង​គួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុង​រយៈពេល​៥ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ពី​ជាង ៥លាន​តោន​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៧ កើន​ដល់ជាង ​៨លាន​តោន​នៅ​ឆ្នាំ​២០២១​។

លោក​ថ្លែងទៀតថា កម្ពុជា​បាននាំចេញ​ផលិតផល​កសិកម្ម​ប្រហែល ១០០មុខទំនិញ​ក្នុង​១ឆ្នាំៗ ទៅកាន់ ៦៨ ប្រទេស​នៅលើពិភពលោក។ ទំនិញ​ទាំងនោះ ដូចជា ស្រូវ អង្ករ គ្រាប់ស្វាយចន្ទី ស្វាយ ដំណាប់ស្វាយ ចេក​ ដំឡូង​មី ម្រេច ជាដើម​។

លោក​មានប្រសាសន៍ថា៖«ឆ្លៀត​កក្នុង​ឱកាស​នេះ​ខ្ញុំ​សូមបញ្ជាក់បន្តិច​ទាក់ទងនឹង​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម​ដាំណាំស្រូវ​នៅក្នុង​រដូវ​ឆ្នាំ​២០២២ យើងគិតថាប្រហែលបរិមាណ​ផល​ស្រូវ​អាច​ថយចុះ​ខ្លះ​ យើងមិនទាន់ច្បាស់​ទេ ដោយសារ​តែ​ភ្លៀង​ធ្លាក់ខ្លាំង​តាំងពី​ខែមីនា ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​ដាំដុះ​ស្រូវ​នៅជុំវិញបឹងទន្លេសាប​មិន​អាច​បង្ករបង្កើន​ផល​ស្រូវ​បានទឹក​លិច​។

លោក​ថ្លែងបន្តថា៖«ទន្ទឹម​នឹងនេះ សង្រាមរវាង​រុស្សី និង​អ៊ុយក្រែន វាធ្វើ​ឲ្យ​ធាតុ​ចូល​កសិកម្ម​ដែល​ទិញ​ពីប្រទេស​រុស្សី​បានឡើងថ្លៃមួយគុណនិង​ពីរ មួយគុណនិងបី។ប្រេង​សម្រាប់ប្រើត្រាក់​ទ័រ​ភ្ជួរស្រែ បូមទឹក​ក៏ឡើងថ្លៃ​ ដូច្នេះ​កសិករ​ដកខ្លួន​អង្គុយគិត​សិន​ គាត់អត់ធ្វើស្រែគាត់ទុក​ដីទំនេរចោល​»៕